Öncelikle Google Chrome tarayıcıya ihtiyacınız olduğunu söylemeliyim. Tabii ki WhatsApp’ın da son sürümüne ihtiyacınız var. Google Play, App Store ya da Windows Market üzerinden akıllı telefonunuza kurun. (Bu özellik sadece Android, iOS ve Windows Phone üzerinde çalışıyor.)

1- Eğer Google Chrome tarayıcınız yoksa Buraya Tıklayarak indirin, varsa Chrome tarayıcınızı açın.

2- Buraya tıklayarak web.whatsapp.com’a gidelim. Aşağıdaki gibi bir ekranla karşılaşacaksınız. Bu ekranda karelerden oluşan kargacık burgacık şeklin adı QR Code’dur. Her QR kod benzersiz bir anlam ifade eder. Telefonunuza bir program aracılığıyla kameranızı tutarak QR kodu okutursanız bir aksiyon olur. (Web Sitesine gitme, Mesaj gösterme vb.)

3- Çalışma prensibini anlatayım. WhatApp uygulamasını telefonunuzdan çalıştırın. Sağ üstte bulunan 3 noktaya (menü’ye. iOS veya Windows Phone kullanıcıları için 3 nokta değil başka bir şey olabilir.) tıklayın ve WhatsApp Web’e tıklayın. Burada size kamerayı açacak ve telefonunuz kamerasını bu QR koda doğrultun. Telefonunuz QR kodu okuduğunda sunucuya bu kişi bu hesabın sahibi, ona web üzerinden whatsapp’ı açabilirsin diye doğrulama gönderiyor. Bu şekilde internet tarayıcınız otomatik olarak WhatsApp’ı tarayıcınızda gösteriyor.

Toplayacak olursak, Chrome tarayıcınız üzerinden https://web.whatsapp.com/ ‘i açın. Telefonunuzdan WhatsApp uygulamasını açın ve menüden WhatsApp web’i seçin. Kameranızı tarayıcınızdaki QR koda tutun ve kameranızın QR kodu rahatça görebildiğinden emin olun. WhatsApp bilgisayarınızda otomatik olarak açılacaktır.

Dipnot: Uzun süre beklerseniz aşağıdaki gibi bir uyarı alırsınız. “CLICK TO RELOAD QR CODE” QR Kodu tekrar yüklemek için tıklayınız demek. Yeşil yuvarlağa basarak yeni bir QR kod alabilir ve uygulamanız üzerinden WhatsApp web’e tıklayıp kameanızla yeni QR Kodu okutabilirsiniz.

Tarayıcınız üzerinden lokasyon paylaşma hariç whatsapp ile yapabildiğiniz her şeyi yapabilirsiniz. İyi mesajlaşmalar.

Güvenlik Bilgisi

Eğer tanımadığınız ya da ortak kullanımda olan bir bilgisayardan WhatsApp’a giriş yapacaksanız, giriş ekranında bulunan “Oturumu açık tut”  (keep me signed in) düğmesindeki tick’i kaldırın. Aksi halde tekrar web.whatsapp.com’a girildiğinde whatsapp’ınız otomatik olarak açılacaktır. Diyelim ki dikkatsizlik durumu bu ticki kaldırmadınız ve bilgisarayardan uzaklaştınız. WhatsApp’ınızı cep telefonunuzdan açın ve az evel kullandığımız “WhatsApp Web”e gelin. Bu bölgede giriş yaptığınız cihazları görebilir, dilediğiniz cihazdan ya da hepsinden çıkış yapabilir, dilerseniz sağ üstteki + işaretine tıklayıp yeni bilgisayara WhatsApp’ınızı bağlayabilirsiniz. (Çıkış yaptığınız cihaz bir daha siz QR kodunu akıllı telefonunuza giriş yapmadığınız takdirde WhatsApp’ınızla eşleşemez.)

Ek Kullanım bilgisi

Dilerseniz masaüstünde WhatsApp’ınızın ayarlarına girip, masaüstü uyarılarını, sesleri ve zamanlı olarak bunları kapatabilir ya da açabilirsiniz.

Ek kullanım bilgisi – 2

Tarayıcınızda WhatsApp Web’in görüntülenmediği zamanlarda WhatsApp’da çevirimdışı, tarayıcınızda bu sekmeyi gördüğünüz zamanlarda çevirimiçi oluyorsunuz. Örneğin Chrome tarayıcınızda Facebook, Twitter ve WhatsApp Web görüntüleniyor olsun ve şuan Facebook’u görüyor olun. Bu zaman içerisinde çevirimdışı, whataspp web’e tıkladığınızda ise çevirimiçi gözüküyorsunuz.

by

Dilerseniz birkaç farklı dalda Google Amca’nın hakkınızda ne bildiğini keşfetmenizi sağlayayım.

1) Google’ın Sizin Hakkınızdaki Genel Profili - https://www.google.com/ads/preferences/ 

Bu bilgilerin amacı size reklam gösterirken Google’ın reklam verene sunduğu seçeneklere uzanıyor. Örneğin bir kişi 25-30 yaş arası erkeklere reklam göstermek isterse Google’ın reklam göstereceği kişilerden birisi de benim.

2) Nereleri Gezdiniz? – https://maps.google.com/locationhistory

Gezip gezip “yok vallahi hiç gezmiyorum” diyenlerdenseniz bu siteye sizin bilgisayarınızdan arkadaşlarınızın girmesini engelleyin. Şakası bir yana sizce de çok rahatsız edici değil mi?

3) Ne Aramıştınız? - https://history.google.com

Google amca sizin hakkınızda detaylı bilgi edinmek için sizin ne aradığınızla çok ilgilenir. Örnek vereyim mücevher ile ilgili çok arama yaptıysanız siz altın reklamları için oldukça değerli birisiniz demektir.

4) Hangi Cihazlardasınız? - https://security.google.com/settings/security/activity

Gerek Android gerek OS gerekse iOS Google’dan sorulur. Hangi cihazdan Google’a bağlandın, hangi cihazı telefonun olarak kullanıyorsun hepsini Google’a sor.

5) Hangi Uygulama veya Cihaz’a ne Yetki Veriyorsunuz? - https://security.google.com/settings/security/permissions

Uygulamalardan cihazlara, tabletlerden giyilebilir teknolojilere Google bilgilerine erişim verdiğin her şey burada.

6) Hakkınızda Depolanan Tüm Bilgileri İndirin – https://www.google.com/takeout

Bir YouTube içerik üreticisi olarak YouTube üzerinde 400‘den fazla videom var. Dahası bu sayı giderek artıyor. Google’dan kişisel bilgilerimi talep ettiğimde bana hazırladığı toplam paket ise 180 Gb‘nin üzerinde. (E-Posta arşivlemenin süresinin saatler ve hatta günler sürebileceğini de belirteyim.)

Google’da bilgim olan 16 ürün üzerinden 180, 59 gb bilgim olduğunu öğrendim. Peki YouTube’u istemezsem bu boyut ne kadara düşecek?

Tahmin ettiğim gibi sahip olduğum içeriğin çok büyük kısmını YouTube’da yüklü olan videolar oluşturuyor. Öte yandan 571 mb’lik veri de hiç az sayılmaz. Bu verilerin içerisinde e-posta, iletişim numaraları, bookmarklar, ajanda, Google Drive, hangouts, +1′lediklerim, google fotoğraflarım ve profil bilgilerim bulunuyor.

Nasıl Durduruz?

Önce web geçmişinizi silelim. Buraya Tıklayarak geçmişinize gidin. Giriş için şifre sorabilir, şifrenizi girin ve sol üstteki kutucuğa tıklayıp tümünü seçelim ve “öğeleri kaldır”a tıklayalım. Solda bulunan Tüm Geçmiş, Web, Resimler, Görünüm gibi seçenekler sizin geçmişinizi kategorilenmiş olarak görmenize olanak sağlar.

Ardından sağ üstte bulunan çarka (ayarlar) tıklayın. Karşınıza şu şekilde bir sayfa çıkacak. Sayfada yazılanlar bende İngilizce. Bu ekranda bulunan “Pause“a basarsanız, Google bundan sonra sizin yaptığınız herhangi bir aramayı depolamayacak demektir. Pause’a bastıktan sonra çıkan pencerede tekrar “Pause History“e basın. Bu aşamada, bundan sonra yapacağınız aramalarda size en iyi sonuca ulaşamayacağınızı söylüyor. İnanın farkı anlamazsınız bile.

Sonuç

Kabul ediyor ve bir bilgisayar mühendisi olarak çok açıkça görüyorum ki dijitalleşen dünyada veri çok değerlidir. Ayrıca hiç bir Google çalışanının mesaisi ardından Onur bugün hangi sitelere girmiş diye çay içip web geçmişime baktığını da düşünmüyorum. Fakat şuna da hak vermek gerekir ki yolda yürürken gördüğünüz tanımadığınız kişilerle bu bilgileri paylaşmıyorsanız Google’la da bu bilgileri paylaşmanın bir anlamı yok. Önemli olan bu bilgilerin kullanılması değil, alınmış olması. Yasal bağlamda bütün bu hakları herhangi bir Google servisine kaydolurken bir tik ile alıyorlar ve hiçbirimiz neye evet dediğimizi bile bilmiyoruz. Google gibi veri devleri ise bilmememizden ve hatta cahilliğimizden dolayı dilediği gibi at koşturuyorlar. Yine de bu onların davranışını doğru kılmıyor. Gizliliğimiz çok daha doğru şekilde organize edilebilir, yeter ki bilelim, farkında olalım.

by

Samsung’un bu artış ivmesi 2012′nin ortasında LG’nin Galaxy S4 muadili G2 modelini daha ucuza piyasaya sunmasıyla durdu. Artık piyasada daha ucuza aynı kalitede satılan mallar türemeye başladı. Ardından Sony Xperia, HTC One, One M8, farklı işletim sistemi ekolojisinden Nokia Lumia ve bir çoğu geldi. Daha sonra Samsung yapmasını hiç beklemediğim bir hata daha yapıp Note 3 gibi 3 gb’lık RAM’e sahip bir cihazın ardından 2gb RAM’e sahip S5‘i tanıttı. Ve dahası S5 ile Note 3 arasında neredeyse hiç donanımsal artı yoktu. Yazılımı sürekli geliştiren Samsung, Exynos – Snapdragon bölgesel farklılığından da vazgeçip tüm dünyaya Snapdragon’lu modelini sundu. Rakipleri LG G3 gibi QHD ekrana geçmişken Samsung’un yeteri kadar donanımını ilerletememiş olması bir fırsat maliyeti yarattı. Artık plastik kasası ve artık sahip olmadığı lider vasfıyla en tepede değil.

Bugün Samsung’un tahtını tekrar alıp alamayacağını anlamaya çalışacam. Gördüklerimi, denediklerimi, Samsung Galaxy Note 4 ve Galaxy Gear S ile eski saygınlığını kazanıp kazanamayacağının cevabını arayacam.

Başlangıç

Sizin de bildiğiniz üzere donanımsal özellikleri anlatmanın bir manası yok. Sadece birkaç artı ve eksiye değinmek istiyorum.

+ Samsung olmazsa olmaz, eğer yapmasaydı kendi mezarını kazarmış dediğim özelliği olan QHD (quality HD)  2k piksel çözünürlükteki ekranı ile piyasaya sürülmüş. Bu benim gözümdeki en güçlü rakibi LG G3′ün önüne geçmesi için kapıyı açmış. Aksi halde ağzıyla kuş tutsa benden puan alamazdı.
+ Samsung 802.11 ac Wi-Fi desteğini Galaxy S5′teki gibi devam ettirmiş.. Bu da daha hızlı internet bağlantısı sunuyor.
- Anlamadığım bir şekilde USB 2.0′a geri dönüş yapılmış. Bu çok önemli gibi gözükmese de bu denli büyük firmalarda belirli standartları düşürmek çok tehlikelidir. Galaxy Note 3 ve Galaxy S5′in ardından USB 3.0 portunu USB2.0 portuna dönüştürmek bir kaç ihtimali doğurur; ya son kullanıcılar yeteri kadar alternatif şarj cihazı bulamıyor ya da fazla büyük olduğu için uygun görmediler. İkisi de deneme yanılma yapamayacak kadar büyük bir şirket için bir eksi.

Tasarım

Samsung’u gözden düşüren en önemli etkenlerden birisi de tasarımıydı. İnatla, ısrarla, kesin olarak vazgeçmedikleri plastik tasarım düşüşün bir nedeni oldu. Geç de olsa Apple’ın iPhone’u büyütme kararı aldığı gibi Samsung da Galaxy Alpha, ardından Galaxy Note 4 ile metal kasaya geçme kararı aldılar. Çok mu şey değişti? Hayır. Gündelik bir kullanıcıya Note 4 ve Note 3‘ü verin, hangisinin metal olduğunu dokunmadan farkedebileceğini sanmıyorum. Fakat ilerlediler. Daha kaliteli bir tasarımla karşı karşıyayız.

Bugün piyasada 3 saatte monte edilen bir tasarım harikası HTC One M8 gibi bir örnek ve Jonathan Ive’ın parmağının dokunduğu  iPhone gibi metalik kasa cihazlar var. Müşteri de bu kadar süre metal kasa diye bağırırken bu kadar geç kalmanın lüzumu yoktu.

İşlemci ve Standart Donanım

Exynos 1.9 ghz x4 işlemci + 1.3 ghz x4 işlemci, Adreno 420 ekran kartı, 3gb ram, 3220 mAh batarya, IR LED Super AMOLED ekran ve daha bir sürü sıkıcı şey. Bunun tek özeti var ki; Samsung yapması gerekeni yapmış, en büyük rakibinin bir tık önünde donanımla karşımıza çıkmış. Önemli olan donanım değil, standartlarını koruması olmuş.

Kamera – Ön Kamera

Kabul edelim, Samsung, Apple, HTC ve benzeri cihazların kameraları hiçbir zaman ayı vaad etmedi. Lazer optik otofokuslama, bilmem kaç ultra pikseller, yarım mili saniyede AF’ler, drama shot’lar dual shotlar derken kamera dendiğinde akla hep Sony ve Nokia geldi. Peki neden? Sensörden dolayı. Bu firmalar profesyonel fotoğraf makinası üreticisi ya da Zeiss gibi lens üreticilerinin ortakları. Samsung yine günü kurtaran, gelişime açık bir kamera ile karşımıza çıkmış. Gelişime açıktan kastım farklı fotoğraf modlarını indirebilme olanağı sunuyor. Bu daha önce bir telefonda hiç karşılaşmadığımız bir şey. Gionee gibi Türkiye’de olmayan markaların ön kamera iyiliğinden de çekinmiş olacak ki artık selfie kamerası olarak anılan ön kamerada ciddi geliştirmeler ve yazılımsal özellikler eklenmiş. Tekrarlıyorum, bir Sony, bir Nokia olmasa da 4k kamerayı kapanmadan 5dk kayıt yapabilen Note 4′ün hakkını veririm.

S-Pen

S-Pen Samsung’un çok başarılı olduğu, kendi yartıp kendi yürüttüğü ve şuan pazarda farklı bir cihazda olmayan çok başarılı bir aygıt. Asla tutmaz denilen, Steve Jobs’un “eğer stylus kalem varsa, sıçmışlardır.” dediği lafı yutturan bir uzuv. Bir çok geliştirme gelmiş, bilgisayarda yapıp herhangi bir telefonda yapamayacağınız bir çok özelliği S-Pen ile Note 4′te yapabiliyorsunuz. Yine de fazla power user (usta kullanıcı) aygıtı olduğu için Samsung’un düşüşü ve yükselişi ile birebir sınıflandırılamayacağını düşünüyorum. Bunu Samsung çalışan ve eğitmenlerine de söyledim. Konumuzun biraz dışında.

Yazılım

Donanımsal sınırları ileri itmek bir yana cihazı gündelik hayata hazırlayan yazılımdır. Eğer General Mobile gibi sadece donanım veriyorsanız dünya lideri olamazsınız. Kullanıcı ile aranızda bir bağ kurmanın, telefonu hayatının bir parçası yapmanın yolu yazılımdır. Kişiye özel kullanım kolaylıkları sağlayacak uygulamalar elzemdir. Hatta öyle ki bunu donanımla bütünleştirerek yapabiliyorsanız tadından yenmez.

Bir örneği hızlı şarj olsa gerek. 3220 mAh bataryaya sahip Galaxy Note 4 yazılımsal ve donanımsal ortaklıkla daha yüksek akımla 0-%50 arası 30 dk, 0-%100 arası 99 dk’da şarj olabiliyor. Bunun için ayrı bir şarj aleti almanız gerekli. Peki iyi kötü fizik bilgisi olanların soracağı soruyu sordum. Bu bataryaya zarar verir. Samsung donanımsal önlemlerini almış. Bataryayı buna göre tasarlamış ve yazılım desteğiyle anakartta bataryaya zarar vermesi durumunda önlem alacak bir mekanizma kurmuş. Bu da hızlı şarjı bataryaya en az zarar verecek şekilde tasarlamalarını sağlamış.

Ses kaydedici özelliği bunun bir başka örneği. Bir ses kaydedici ne kadar farklı olabilir ki dedikten sonra olay sandığımdan daha eğlenceli bir hal aldı. Seçebileceğiniz 3 mod var. Bunlardan birisi Mülakat modu, biri de Toplantı modu. Note 4′te 3 mikrofon var. Mülakat modunda 2 taraftan gelen sesi ayırıp gürültü önleyici ile sesleri en net şekilde kaydederken toplantı modunda 8 kişiye kadar seslerin nereden geldiğini anlayıp dilerseniz bu sesleri ayırabiliyor, kaldırıp ekleyebiliyorsunuz. Matlab kullanan aramızdaki yazılımcıların zor bir yazılımsal özellikten bahsettiğimi anlayacağını sanıyorum.

Durum şu ki Samsung kullanıcının hayatını kolaylaştırmayı istiyor, parçası olarak alışkanlığına dönmek, sadece bu telefonu değil gelecekte kullanacağı marka olmak istiyor. Bunu uzun süredir profesyonel bir şekilde yapıyordu. Bugün hala bir çok kişi Samsung’un gerilediğinin farkında değilse bu müşteri ile aralarında kurdukları duygusal bağdan, hayatlarını kolaylaştıran yazılımsal özelliklerdendir.

Yeni Moda; Sağlık

Giyilebilir teknoloji ve sağlık uygulamaları Samsung’un başını çektiği ve piyasaya sunduğu bir moda. Kalp sensörü, S-Health, Gear Fit ve saat-telefon entegrasyonu bunun en güzel örneklerinden. Gear S de bunun güzel bir örneği. Samsung Gear S’i denediğimde ilk gördüğüm ekranının büyüklüğü ve kavisi. Doğrusu kaba bulmadım diyemem. Saatin en önemli özelliği kendi SIM kartını takabilecek olmanız. Bu da telefona bağlanabilme özelliğine ek olarak dilerseniz kendi başına bir cep telefonu olarak kullanabileceğiniz anlamına geliyor. Bu ne kadar kullanışlı sorusunu beraberinde getirmiş. Bir klavye sunsa da küçük bir ekranda başarılı olmadığını söyleyebilirim. Tizen (gelecekte Android’e kafa tutabilecek yeni bir işletim sistemi büyüyecekse, o Tizen’dir.) işletim sistemiyle gelmesi enerji harcamasını azalttığı için 3 güne kadar normal kullanım süresi ise büyük bir artı. Ek olarak Samsung’un yeni modellerinde bulunan kalp sensörü koşu gibi spor uygulamalarını telefona bağlı kalmadan daha kaliteli deneyim etme olanağı sunuyor.

Giyilebilir teknolojileri gündelik hayata soktuğu konusunda sanırım hemfikiriz. Peki ya Gear S bunu ne kadar ilerletti? Bugün yakın geçmişte tanıtılmış Apple Watch, çok daha iyisi Moto 360 var. Yolda gelen Google Glass ve prototip olarak sunulmuş birçok farklı aygıt var. SIM kart, bükülmüş ekran ki bunu zaten gear fit’te görmüştük, kalp sensörü sadece bir araç. Genel konsepti değiştiren herhangi bir nokta hala yok.

Kangren Organlar; Teknik Servis ve Yazılım Güncellemesi

Samsung kullanan müşterilere sorun, “en çok neyi sevmiyorsunuz” diye. Alacağınız cevap ağız birliği edilmiş gibi teknik servis veya yazılım güncellemesinin gelmeyişidir.

Apple müşterilerini şımartmayı çok sever. Bir Apple Store’a gittiğinizde eğer cihazınızla ilgili bir sorununuz varsa Apple çalışanları insiyatif alma hakkını kullanıp size hiç açılmamış bir cihazı verip eski cihazınızdaki verileri yeni cihaza aktarıp sizi sıfır bir cihazla uğurlayabilir. Bu servise gelen mutsuz ve markaya karşı sinirli olan müşteriyi birden her yerde markayı savunan ve kötü laf ettirmeyen bir kişiye çevireiblir. Dahası mutlu müşteri, pazarlamanın en kuvvetlisi sayılan WOM’un temelidir. (WOM = word of mouth, ağızdan ağıza) İşte böyle ciddi teknik servis ve hizmet rakiplerinin olduğu Türkiye pazarında Samsung’un bir cihazı haftalarca bekletip tamir edemeden müşteriye verdiğini düşünecek olursak, dahası ekranı kırıldığında “bu senin suçun!” diye kavga edip üstüne “AMOLED panelle birlikte değişmeli” diyip 400 500 lira da masraf çıkarırsan hiçbir müşterinin gelecekte sana dönmesini bekleyemezsin. Samsung Türkiye servis anlayışını değiştirmediği sürece daha çok kaybeder.

Bir diğer sorun ise yazılım güncellemesi sorunu. Bir marka bir müşteriye ürün sattığında bir çok konuda mükelleftir. Gerek yasal, gerek hiyerarşik bazı bağlar kurarlar. Yasal olanları teknik servis gibi dallardır. Bunlar gerektiğinde tüketici mahkemeleri gibi üst karar mercilerine başvurulup halledilebilen anlaşmazlıklar doğururken bazı noktalarda insiyatif sadece markaya kalmıştır. Bunlardan birisi de yazılım güncellemeleridir. Diyelim ki 2014′ün Ocak ayında bir Samsung Galaxy Note 3 aldım. Ağustos 2013′te tanıtılan Note 3′üm an itibari ile bir eski modele dönüştü çünkü Eylül 2014′te Note 4 tanıtıldı. Hepi topu 9 aylık olan cihazım Samsung’un “her dalda, her segmentte bulunma” aşkı yüzünden hızlı bir şekilde eskimeye başlıyor. Dahası sadece bununla yetinmekle kalmayıp güncellemelerde hem diğer ülkelere hem de diğer markalara karşı daha geride kalmaya başlıyor. Siz olsanız bu konuda ne düşünürdünüz? Güncelleme ile gelecek özelliklerin çok olmadığını varsayın, marka tarafından başıboş bırakılmış hissetmez miydiniz? Samsung Türkiye’de yazılım güncelleme konusunun ciddiye alındığını fakat büyük ölçüde Güney Kore yani genel merkeze bağlı kaldıklarını biliyorum. Bu son derece yetersiz ve müşteriyi rahatsız eden bir nokta. Sorunlar neyse bir an evel çözülmeli ve gidilebilecek en eski modele kadar yazılım güncelleme desteği verilmesi gerekiyor. İş işten geçmeden.

Yeterli mi?

Kaybedilen güvenin ve statünün geri kazanılması kolay bir iş değildir. Samsung eksiklerinin farkına vardı ve eksiklerini kapatmaya çalışıyor. Fakat ciddi bir kırılım, daha önce yaptığı temelli bir değişimi hala yapmadı. Eski krallığını kazanır mı? Gideni getireceğini düşünmüyorum fakat elindeki müşterileri tutmasını sağlayacaktır diye inanıyorum. Yine de pazarı hala istediğine inandım. Bundan sonra göreceğimiz ürünlerde metal kasa beklemek yanlış olmaz. Donanımı da en üstte tutacaklardır.

Samsung’u mobil pazarda tepeye oturtan Apple’ın kurduğu uygulama-dokunmatik ekran devriminin ardından kurduğu monopolü yıkmak olmuştu. Şimdi işi daha zor, Apple artık sürekli kaybeden bir değer ve rakiplerinin hiçbiri tekel değil. Bir oligopol piyasasını yıkmaksa monopolü yıkmaktan daha zor. Samsung artık bir değil birden fazla Golyat’la savaşmak zorunda. Tanrı yardımcısı olsun.

by

Bu özelliği kapatmak için şu adımları takip edin.

1- Sağ üstte bulunan oka tıklayın

2- Ayarlara tıklayın

3- Videolara tıklayın. Şunun altını çizelim ki eğer siteyi mobil olarak görüntülüyorsanız videolar seçeneği gözükmeyecektir. Masaüstü bilgisayardan Facebook’ta bulunmanız gerekir.

4- Auto-Play Videos (otomatik oynayan videolar) seçeneğini kapalı duruma getirin.

Unutmayın ki bu sadece masaüstü otomatik video oynatmayı durdurur. Eğer cep telefonunuzdan Facebook Uygulaması ile Facebook’a giriyorsanız aynı işlemi uygulama üzerinden de yapmanız gerekmektedir.

by

Bazı kulaktan kulağa yayılan hikayeleri sorgulamak gerekir. Olayların perde arkasını öğrenip bir de kendinizin irdelemesinde büyük fayda görüyorum. Bugün akıllı telefonlarda (aslında anlatacaklarım kişisel bilgisayarlar için de geçerli) RAM kullanımından bahsedeceğim.

RAM Nedir?

Random Access Memory (Rastgele Erişimli Hafıza) ya da genel kullanımda söylemi ile “Bellek“. RAM Elektronik bir depolama aygıtıdır. Elektronik cihazlarda ara bir depolama aygıtı olarak kullanılır ve esas amacı bilgisayar çalışırken elektronik olmayan HDD’yi (hard drive – harddisk) belirli ölçüde işlemlerden uzak tutmaya yarar.

Biraz daha açalım. RAM bilgisayar ya da telefon açılmadan önce boştur. Açıldığında doldurulmaya başlanır, kapatıldığında tekrar boşalır. (bazı RAM türlerinde farklılık gösterebilir, genelliyorum) Elektronik bir depolama aygıtı olduğu için veri yazmak ve veri okumak elektronik olmayan mekanik bir depolama aygıtına göre daha hızlıdır. Bu da cihazınız eğer bu elektronik depolama aygıtını kullanırsa daha hızlı işlem yapabileceği anlamına gelir. Bu yüzden ara bir elemandır, işlemleri hızlıca yapıp sonradan düzenlemek için güzel bir seçimdir. Hendikapı ise üzerinde bilgisayar ya da akıllı telefon kapandığında bilgi saklayamaması, tüm verilerin kaybolmasıdır.

ROM Nedir?

Read Only Memory (Sadece Okunabilir Bellek) ya da genel kullanımda harddisk. (genellediğimi tekrarlıyorum) Bilgisayarlarda ya da akıllı telefonlarda bilgisayarı kapatıp açtığımızda bilgileri bıraktığımız yerde bulmamıza yarar. Sağdaki fotoğrafa bakın, bir başlığı vardır ve bu başlıkla 0 ve 1 olarak yuvarlak diskin üzerine delikler açar. Başlangıç 0, her değişim de 1 bitine denk gelir. Sadece birler ve sıfırlarla bütün bu kullandığımız sistemleri çalıştırır, depoladığımız videoları, müzikleri, arkadaşlarımızla çekildiğimiz fotoğrafları ve sayısız bilgiyi barındırır.

Gel zaman git zaman bu tür kaba harddiskler yerini adı SSD (Solid State Disk) olan  yeni bir teknolojiye bırakıyor. Akıllı telefonlarımızda da bunun benzer versiyonları kullanılmakta. Bu SSD ROM‘lar daha elektronik fakat henüz RAM kadar hızlı değiller. SSD’lerin çalışma prensipleri konumuzun dışında fakat merak edenler Google’da “solid state physics” (katı hal fiziği) diye aratıp makaleler okuyabilir. (Dipnot: İlk harddiskli telefon, Samsung’un 2004 yılında tanıttığı SPH-V5400 modeli)

Devam Edelim

İyi kötü kavramlara aşina olduk. Bahsettiğim RAM ve ROM’ların bir çok alt türleri var. DRAM, DDR RAM, SDRAM ve benzer kavramları eminim siz de duymuşsunuzdur. Hepsinin farklı çalışma prensipleri ve methodları var ama hepsinin temelinde bu mantık yatıyor. CPU, yani işlemci, cihazımızı çalıştırdığımızda ilk bilgileri HDD’den (ROM) alır, daha hızlı çalışmak için de RAM’i kullanır.

Akıllı Telefonumuz RAM’i Adım Adım Nasıl Kullanır?

• Akıllı telefonunuzu çalıştırırsınız.
• Akıllı telefon ROM üzerinden bilgileri yükler ve power-on self-test (POST) adında bir işlem yürütür. Bu işlemin amacı cihazın tam olarak çalışması için gereken ortamın sağlanıp sağlanmadığını ölçmektir.
• İşletim sistemi (Android / iOS / Windows Phone /..) ROM’dan okunup aktif olarak çalışan kısmı RAM’e yazılır. Bu şekilde hep ROM üzerinden yavaş okumak yerine RAM’den hızlıca okuyabilir.
• Bir uygulamayı çalıştırdığınızda uygulamanın gerekli bilgileri RAM’e yazılır. Böylece siz bu uygulamayı tekrar açtığınızda RAM’de olduğu için hemen açılacaktır ve siz beklemeyeceksinizdir.
• Uygulamayı kaydettiğinizde ve kapattığınızda bu bilgiler ROM’a yazılır ve RAM’den silinir. (Kapattığınızda diyorum, ana sayfa düğmesine basıp arkada çalışmaya müsade ettiğinizde demiyorum, dikkat.) Bu şekilde telefonu tekrar açtığınızda bu bilgileri kaybetmemiş olurusunuz.

Olay tabii ki farklı ara aşamalar da barındırıyor. Fakat genel bir fikir oluşturmak için bu kadarı yeterli.

Bir dakika… O zaman bu meret güzel birşey ve fazla kullanımında bir sıkıntı yok. Değil mi?

Evet. Fakat…

İşletim Sistemi, CPU (işlemci) ve RAM Üçgeni

İşletim sistemi, CPU’yu, RAM’i ROM’u, BUS’ı, ve aklınıza gelecek diğer donanımları yöneten yazılımdır. Cihazınızı açtığınızda BIOS (basic input-output system) üzerinden çalıştırılır ve kontrolü eline geçirip tüm organizasyonu yapar.

CPU bütün işlemlerin yapıldığı, milyonlarca transistör’den (devre) oluşan bir “makinadır“. Beyin (işletim sistemi) makina’ya (CPU) git şunu yap der. Sonra da der ki, şu işlemi biraz hızlandıralım, HDD’den değil de RAM’den oku der. Dolayısıyla işlemi hızlandırır ve son kullanıcıya, yani bize daha hızlı hizmet verir.

Meraklısına ek bilgi, Soru: madem SSD’ler de artık elektronik neden bunu da RAM gibi kullanmıyoruz? Cevap: Henüz RAM kadar hızlı olmasa da benzer sistemler kullanılmaya başlandı. Apple Mac OS işletim sistemi eğer hem SSD hem de HDD’niz varsa, (bir bilgisayarsa, laptop’ta birden fazla disk olabilir) Fusion Drive adı verilen bir teknoloji ile az kullandığınız dosyaları HDD’ye, sık kullandığınız dosyaları da SSD’ye size sormadan kopyalıyor. Bu şekilde RAM-ROM ilişkisi gibi daha hızlı, neredeyse hepsi SSD’ymiş gibi kullandığınız hibrit (karma) bir diskiniz oluyor.

Peki bu RAM (bellek) nasıl organize edilir? Canınızı sıkmak, kafanızı karıştırmak istemiyorum fakat bilgisayar bilimcileri bu konu üzerine yüzlerce algoritma geliştirip en hızlısını aramış. SLOB, FIFO, LIFO, LRU, Adaptive Replacement, LIRS ve daha sürüsüne bereket algoritmayı biraz ingilizceniz varsa Wikipedia üzerinden inceleyebilirsiniz. Fakat anlatmadan geçmemek istediğim bir olay var. CPU eğer çok fazla düzeyde RAM’i düzenlemek ve sıraya sokmakla uğraşırsa, yani; RAM’den bilgi okuyup hızlı iş yapmak yerine RAM çok fazla doldu da bu RAM’deki verileri sıraya sokmaya, RAM’i daha etkili kılmaya çalışırsa, sistem yavaşlar. Buna thrashing deniyor. Yandaki grafikte RAM kullanımı arttığında sistemin hızlandığını ama belirli bir düzeyde RAM kullanımı geçildiğinde sistemin yavaşladığını görebilirsiniz. Bu ani düşüşün olduğu kısım thrashing’in (etkinlik kaybı) başladığı noktadır.

Trashing’den korunmak için ne yapacağız?

Eski bilgisayarlarda bu sorun gerçekten bir “sorundu” fakat günümüzde işletim sistemleri çok gelişmiş düzeydeler. Dikkat ettiyseniz %90-%95 düzeyinde RAM’i kullanmanıza işletim sisteminiz izin vermez ve siz bu düzeye erişmeden daha önce RAM’de açık olan uygulamaları size sormadan kullanım sıklığınıza göre (en az kullandığınızı ve öngörerek kullanmayacağınızı) kapatır. Dolayısıyla sizin thrashing sorunu yaşamanızı işletim sistemi önler.

Yine de yolunu söyleyelim, bu akıllı telefonlar için uygulanamaz ama bilgisayarlar için şöyle bir yöntem var, ya Multiprogramming (yani açık olan uygulama sayısını) azaltırsınız. Ya da RAM’inizi yükseltirsiniz.

KULLANILMAYAN RAM ISRAF EDİLMİŞ HIZDIR

Bu grafiğin bir de tersi mevcut. Az RAM’in kullanılması ve çok ROM’un kullanılması da sistemi yavaşlatır. Aslında yavaşlatmaz ama ulaşabileceğiniz maksimum hızı kullanmamanıza neden olur. Çünkü daha fazla RAM kullanılabilecekken ve böylece daha hızlı çalışabilecekken daha yavaş çalışan ROM’u çok kullanmak anlamsızdır, hatalı bir işletim sistemi stratejisidir.

Günümüzdeki çok gelişmiş işletim sistemleri Thrashing sorununu ortadan kaldırdığına göre “Kullanılmayan RAM sadece telefonuzu yavaşlatır.” şeklinde bir genelleme yapmam yanlış olmaz.

Gelin bir örnek verelim; A kişisi eşini aldattı. A, A’nın eşi olan B için çiçek aldı ve bir bir cd’ye şarkı kaydedip eşine götürecek ve müzik ve çiçekle gönlünü almaya çalışacak.

Senaryolar;

1- A çiçeği aldı, CD’ye 20 tane şarkı kaydetti, eve gitti ve şarkıları açıp teker teker şarkıları B’ye dinletip durumu kurtarmaya çalıştı.

2- A çiçeği aldı, CD’ye 1 tane şarkı kaydetti, eve gitti, şarkıyı dinletti, sonra dönüp 2. şarkıyı CD’ye yazdı, eve geri döndü ve böyle gidip gelip devam etti.

Hangi senaryo daha mantıklı? A değil mi? RAM – ROM ilişkisi de buna benziyor. Madem 2. 3. 4. ve diğer şarkıları da kullanacağız, bunların RAM’de durmaması hem ROM’dan okuma hızı yavaş olduğu için işlemi yavaşlatır hem de daha fazla batarya tüketimine neden olur. Çünkü ROM’dan veri okumak RAM’e oranla daha zordur.

Sonuç

Bırakın RAM’ınız şişsin, bırakın %80′leri görsün. Google Play’de App Store’da gördüğünüz bu uygulamaları yazan adamların ağa babaları Android’i, iOS’i, Windows’u yazdı. Sizi koruyan kişiler, yaşayabileceğiniz sorunları idrak eden kişiler bu uygulamaları yazanlar değil, işletim sistemlerini yazanlardır. Büyük ölçüde Bellek Yöneticisi uygulamalar gereksizdir. Siz siz olun, RAM’inizi ısraf etmeyin…

by

General Mobile Discovery Elite, Discovery modelinden sonra çok beklenildi. Beklentiler çok yüksekti fakat General Mobile firması bu konuda beklentileri karşılıksız bırakmadı. Note 3 muadili diyebileceğimiz güzel bir -hatta iki- modeli piyasaya sürdü. Elite 3 Gb’lık RAM ile gelirken Elite Lite 2 Gb RAM’e sahip. İsim konusunda kafa karışıklığı yaşanabiliyor ki General Mobile modellerin ismini ayırmazken kimi kullanıcılar 2 Gb’lik modele Elite Lite diyor. Dilerseniz biraz cihazdan bahsedelim.

Kim Almalı?

General Mobile’ın esas odak noktası bence fiyat/performans oranı. Yani çok fazla yan özellik, çok fazla sensör vaad etmeden yüksek sistemi ucuz fiyata satabilmesi. Bunu nasıl yapıyorlar derseniz, Türk olması, az çalışanının olması, cihazları depolamadan direk piyasaya sürmesi ve hantal olmamasını sağlayan karar dinamizmi ürünün fiyatını mümkün mertebe düşük tutmalarına olanak sağlıyor. Üretimin Çin’de yapılması da cabası.

Bu ürünü sistem beklentisi yüksek olan, çok sık olarak oyun oynayan, telefonu kasmasın/takılmasın isteyen, çok ek özellik aramayan ve çok fazla bütçesi olmayan kullanıcılara öneririm.

Kim Almamalı?

General Mobile’ın bazı kullanıcıların beklentisini karşılayamayacağı noktası, büyük firmalar gibi çok detaylı yazılımlar veya sensörler sunamıyor olmalarıdır. Nitekim General Mobile da masrafı arttırmamak için böyle bir iddada bulunmuyor. Fakat Samsung, HTC, Sony gibi markalarda olan bazı sensörleri ya da yan yazılımları General Mobile’da bulamayacağınız da bir gerçek.

Bu ürünü büyük ve keskin köşeli cihazlardan hoşlanmayan, marka güvenilirliği takıntısı ya da marka bağımlılığı olan, çok fazla ek özellik arayan veya sensör gerektiren bir çok uygulamayı hep kullanmak isteyen kullanıcılar almasın.

Nasıl Bir Oyun Cihazı?

General Mobile Discovery Elite, bu fiyata alabileceğiniz en iyi oyun cihazı. Snapdragon 800 işlemcisi ve 3 Gb RAM’i ile (32 gb sabit hafızasını da ekleyelim) 1300 liraya alabileceğiniz şüphesiz en iyi cihaz. Ekranının 5.5″ olması ve yüksek piksel yoğunluğuna (401 ppi) sahip olması da cabası.

Nasıl Bir Fotoğraf Makinası Var?

Piyasanın en iyi fotoğraf makinasına sahip olmadığı kesin fakat şunu söyleyelim ki fiyat/performans oranı yine yüksek. Piksel yoğunluğunun da etkisiyle ekran oldukça canlı ve güzel gözüküyor. Düşük ışık performansı (gece çekimi) kalitesi düşük.

Arka kamerası 16 megapiksel ve bir LED flaş ışığı mevcut. Ön kamerası ise piyasada hiçbir makinada rastlamadığımız 8 megapiksellik AF (Auto Focus – otomatik netleme) yapabilen güzel bir kamera. Bundandır ki lansmanında ön kameraya çok dikkat çektiler.

Şunun altını çizmek gerekir ki megapikselin yüksek olması fotoğrafın iyi olduğu anlamına gelmez. Fotoğraf makinalarını fotoğraf makinası yapan sahip olduğu lensi ve sensörüdür. Yine de GM Discovery Elite kamera konusunda benden yüksek puan aldı.

Şarj Soketi Sorunu?

General Mobile Discovery kullananların en çok şikayet ettiği sorun cihazın şarj soketi ile yaşanan sorundu. Çok kolay kırıldığı ve sorunların buradan yaşandığı şeklinde çok şikayet duydum. Bu konu ile ilgili olarak General Mobile’ın yetkili servisi olan Telpa ile görüştüğümde biraz bilgi aldım. Bu sorunu şirket detaylıca anlattı, aklıma yatan bir cevap aldım. Sorun tasarımda kullanıcıyı ikileme düşüren bir detaydan kaynaklanıyor ve kullanıcılar cihazın soketini fazla ittiriyordu. Bu da cihazın şarj soketinin zarar görmesine neden oluyor. Bu sorunu General Mobile Discovery Elite’te gidermişler. Dolayısıyla bu sorun Elite’te tarihe gömülmüş.

Sistemsel Özellikleri

Cihaz Gionee Elife E7 ile aynı tasarım ve sistemsel özelliklere sahip. General Mobile firması üretimi bu firmaya yaptırmış.

Boyutlar: 15.06 x 7.5 x 0.97 cm
Ağırık: 152 Gram
Dosya Aktarımı: Micro USB 2.0
Batarya: Değiştirilemez, 2500 mAh
Renk Seçenekleri: Siyah, Beyaz
Çözünürlük: 1080p Full HD
Boyutlar: 5.5″
Piksel Yoğunluğu: 401 ppi
Cam: Gorilla Glass 3
İşletim Sistemi: Android 4.2
İşlemci: Snapdragon 800, 2.2 ghz 4 çekirdek
Geçici Bellek (RAM): 3 Gb (Elite), 2 Gb (Elite Lite)
OTG Desteği: Var
Kamera: 16 mp arka, 8 mp ön (AF)

Ama tabii ki napıyoruz, kuru kuruya sistem yazıp geçmiyor, biraz detaylıca irdeliyoruz.

AnTuTu Benchmark Sistem Testi

3D Mark İncelemesi (grafik sistem testi)

Vellamo Benchmark (HTML 5, internet sistem testi)

Karşılaştırmalar

General Mobile Discovery Elite çok çok iyi bir donanımı çok ucuz bir fiyata sunuyor, doğrudur. Yine de şunu akıldan çıkarmamak lazım ki daha çok özelliği, daha fazla sensörü ve yan hizmeti sunmuyor. Bugün bir çok büyük firma daha farklı kullanıcı deneyimleri sunuyor. Sistemsel özellik her şey demek değil.

Bu tür karşılaştırma sorularında, örneğin “Note 3 mü Discovery Elite mi?” denildiğinde işin içinde Elite olduğu için şu adımları izliyorum,

1- Bütçen Nedir? Eğer bütçen yüksek değilse ve 1500 lira ve üstü cihazlara ulaşamıyorsanız, direk Elite derim.

2- Beklentilerin Nedir? Eğer beklentiler sadece oyun oynamak, cihaz kasmasın ama bir o kadar ek özellik de aramam diyorsanız cevabım yine Elite olur. Öte yandan bir çok yan özellik, sensörler, daha iyi bir kamera, daha özgün bir tasarım ve iyi mal kalitesi diyorsanız Note 3 derim.

Yapmanız gereken beklentilerinizi adım adım incelemek. Aradığınız fiyat/performans ise veya bütçeniz çok yüksek değilse Elite iyi bir seçenek. Öte yandan farklı seçeneklerin de olduğunu aklınızdan çıkartmayın.

Kutu İçeriği ve Genel Yorumlar

Kutu içerisinden çoğu büyük firmanın vermediği bazı hediyeler çıkıyor. Bunlar NFC Tag’ler ve ekran jelatini. Koruma jelatininin ne olduğunu iyi kötü biliriz (ekranı çizilmelerden koruyor), NFC tag’den bahsedeyim. NFC tag (NFC Etiketi) sağa sola yapıştırabildiğiniz, telefonunuzu yakınlaştırdığınızda NFC (near field communication – yakın alan iletişimi) ile iletişim kurarak telefonun sesini değiştirebildiğiniz, çeşitli seçenekleri ayarlayabildiğiniz bir aparat. Ucuz bir şey fakat düşünüp koymaları bile çok güzel.

Genel Yorum

General Mobile Türk kullanıcısını iyi çözmüş. Uzun vadede güzel işler başaracaklarından şüphe duymuyorum. Eğer odaklandıkları fiyat/performans segmentinde devam ederlerse, kaliteden ve kullanıcı çıkarlarından ödün vermezlerse daha uzun yıllar bu güzel Türk markasını göreceğiz gibime geliyor. Discovery Elite’i fiyat/performans önceliği olan, fazla yüksek bütçesi olmayan kullanıcılara gönül rahatlığıyla öneririm.

Cihazla ilgili ROCK FM 94.5 Tekno Safari’de Timur Akkurt ve Murat Türkbıkmaz‘la yaptığımız konuşmayı aşağıdan dinleyebilirsiniz.

by